shaving-pic10
shaving-pic10
redactie • 6 jan 2014

SHAMING THE SHAME

Tja, daar is het dan, het harde oordeel van onze lezers. Terwijl de Lover-redactie haar eigen gevoelens van schaamte uit over het onvermogen haar te laten staan, vallen de oordelen. Vies. Leuk. Eenzijdig. Geen protestactie. Geen feministische voorbeelden. Überhaupt niet feministisch. Daar ga je dan. De haardagboeken waren nooit bedoeld als protestactie, maar als ervaringsbericht. Zoals een andere LOVER redacteur al op Facebook schreef: de titel ´dagboek` is reeds een hint. (What’s in a name?)

Het is een gangbare verwachting dat feministes zich aan elk aspect van vrouwelijkheid willen, zullen, moeten onttrekken. En het is een aloude wedstrijd onder feministes: Wie mag zich al dan niet feministe noemen? Heb jij je wel genoeg onttrokken aan je vrouwelijke socialisatie? Heb jij je genoeg afgezet van het patriarchaat?

We kunnen het er lang of kort over hebben: elke feministe moet haar vrouwelijkheid vroeg of laat in twijfel trekken. Ik heb dat altijd al gedaan, in groeiend bewustzijn van mijn sociale positie. Schreeuwend als klein kind omdat ik geen rokjes wilde dragen. Hardop vloekend omdat alleen maar jongens ‘scheiße’ mochten zeggen zonder commentaar. Terwijl mijn eerste vriendje rondliep in een rok (gothic-chique), trainde ik mijn bovenarmen zodat bij mijn horecabaantje de mannen (collega’s én klanten) niet in de verleiding kwamen me te helpen bij het dragen van fusten en bierkratten. Ik wilde nooit een jongetje zijn, maar ik wilde wel dezelfde rechten. Voor mij was logisch dat daarmee ook dezelfde plichten gelden. En soms nog belangrijker: ik wilde dat jongens dezelfde rechten en plichten hadden als ik.

Als meisje dat chocolade naar binnen werkte terwijl haar diëtende vriendinnetjes zich opmaakten voor feestjes was ik dan ook bijzonder blij met mijn gothic-chique rokdragend vriendje dat make-up droeg. Hij liever dan ik. Mijn vrouwelijke socialisatie was dermate mislukt dat iedereen in mijn omgeving weleens goed met mij wilde praten over homoseksualiteit. Want hoe kan het dat ik geen huisje, boompje, beestje wil, maar wel feestje, werkje, autootje. Les I: Ik moet wel lesbisch zijn!

Als Amsterdamsche studente is mijn strijd wederom afgekeurd. Inmiddels rokjesdragend beschouwde menig feministe/m/v me liever niet als onafhankelijk en eigenwijs maar als hartenbrekend, kieskeurig meisje met bindingsangst en daddy-issues. Les II: Verkeringen met mannen zijn nooit feministisch!

Een andere autobiografische inspiratiebron: mijn oma zou zichzelf nooit feministe noemen, maar zij is een van de grootste feministische iconen in mijn levens. Ik ken maar weinig mensen wiens intelligentie zonder de bijbehorende scholing zo scherp en frustratieloos is gebleven. (Ze was vanaf haar veertiende en na afronden van de negen jaar schoolplicht huisvrouw. Uiteraard op een bergboerderij.) Het is mijn oma die begrijpt hoe het kapitalisme en de ontbrekende vergoeding voor huishoudelijk werk leiden tot de onderdrukking van de vrouw. Zij kan mijn levenskeuzes absoluut niet waarderen, maar ze begrijpt mijn beweegredenen.

Het laatste is waar het om draait, en waarom de eerder genoemde herinneringen zo frustrerend zijn: als feministe word je in een hok gestopt, vol met vaststaande denkbeelden en vooroordelen. Dat doen anti-feministen, feministen en wie het hele onderwerp niet kan schelen in gelijke mate. Uitgangspunt voor dergelijke oordelen  zijn de verwachtingen van anderen omdat jij een bepaalde houding aanneemt en niet de vraag waarom je een bepaalde houding nastreeft.

Nu kun je me onnodig en oneindig relativisme verwijten. Daarom een laatste voorbeeld. Ik heb Beyonce’s feminisme nooit begrepen. De ironie – of hoe je het ook wilt noemen – van all the single ladies en soortgelijke nummers laat me koud. Haar geblondeerde haar en twerking doen mij weinig. Ik vind het niet bijster feministisch. Maar ik begrijp haar beweegredenen. Beyonce verzet zich sinds jaar en dag tegen iedereen die haar verwijt het popje van Jay-Z (of haar vader) te zijn. Ik kan haar streven naar acceptatie voor haar talent als vrouwelijke onafhankelijke kunstenares niet minder feministisch vinden omdat haar liedjes niet bij mij in de smaak vallen. Haar feministische strijd is een andere dan de mijne.

Feminisme is ook en vooral de vraag naar je bewustzijnservaringen in een door iconische Männerbilder gedomineerde maatschappij. Soms op een spiritueel niveau, soms filosofisch, soms heel concreet. Feministen hebben de grenzen van het bewustzijn van m/v of LGBTQI altijd al opgezocht. En afhankelijk van je socialisering liggen deze grenzen ergens anders. Ons doel was geen activistische ‘zet tegen de (impliciete) normen van het patriarchaat’, zoals in een facebookreactie wordt gesteld, maar concreet te ervaren wat (impliciete) normen van het patriarchaat met ons doen. Of zoals een andere reactie stelde: 'Helemaal in de traditie van de begintijd van het feminisme.'

Lieve lezers, het is natuurlijk beschamend en veelzeggend dat de redactie van Tijdschrift Lover louter anomien verslag durfde te geven over haar falen wat betreft lichaamshaar. Uitgangspunt voor deze reeks was dat wij ons er bewust van waren dat wij collectief falen in dat opzicht. (Let wel: de enige man in de redactie wilde zijn haar níet scheren.) Was het een betere keuze geweest ons haar verder te scheren en/of geen verslag uit te brengen?

Naar aanleiding van de haardagboeken is ons ook een geromantiseerde 'daad van protest' verweten. 'Dit zijn de zielenroerselen van een onzekere 16-jarige puber,' luidde een ander facebookreactie. En: 'Over het hoofd wordt gezien welke zelfbewuste vrouwen, bijvoorbeeld in de feministische porno, al zo veel verder zijn (en niet te vergeten de lezers die al ver voorbij deze schaamte zijn).'  Prima, roep maar: Been there, done that! Maar verwijt ons asjeblieft niet géén feministes te zijn omdat we pas laat één van de vele grenzen van onze socialisatie opzoeken. Dat is voor iedereen persoonlijk. Je kunt ook denken: beter laat dan nooit.

Dat er discussie over het onderwerp ontstond juichen we als redactie overigens uiteraard alleen maar toe, dat was de bedoeling ook. Hoe meer lezers zich uitspreken hoe beter. Daarom willen we jullie graag uitnodigen om júllie ervaringen met lichaamshaar te delen – en dat mag vanzelfsprekend óók anoniem. Onze anonimiteit gaf ons de vrijheid om volledig openhartig te zijn, vrij van de verwachtingen van anderen. Wij zullen de laatsten zijn om jullie dezelfde vrijheid te ontzeggen.

Haardagboek #7

Haardagboek #7

Haardagboek #7

Lichaamshaar. In november leek het de redactie van LOVER een goed plan als iedereen haar okselhaar liet staan, of misschien zelfs al het lichaamshaar. Gewoon een maandje, of twee, als een soort vriendelijke spin-off van Movember. Met een flinke dosis feministisch bewustzijn die elk redactielid van LOVER per definitie bezit zou dat geen probleem moeten zijn. Of toch wel? De harige realiteit bleek weerbarstig. • Verder
redactie  •  30 dec 2013
Haardagboek #6

Haardagboek #6

Haardagboek #6

Lichaamshaar. In november leek het de redactie van LOVER een goed plan als iedereen haar okselhaar liet staan, of misschien zelfs al het lichaamshaar. Gewoon een maandje, of twee, als een soort vriendelijke spin-off van Movember. Met een flinke dosis feministisch bewustzijn die elk redactielid van LOVER per definitie bezit zou dat geen probleem moeten zijn. Of toch wel? De harige realiteit bleek weerbarstig. • Verder
redactie  •  28 dec 2013
Haardagboek #5

Haardagboek #5

Haardagboek #5

Lichaamshaar. In november leek het de redactie van LOVER een goed plan als iedereen haar okselhaar liet staan, of misschien zelfs al het lichaamshaar. Gewoon een maandje, of twee, als een soort vriendelijke spin-off van Movember. Met een flinke dosis feministisch bewustzijn die elk redactielid van LOVER per definitie bezit zou dat geen probleem moeten zijn. Of toch wel? De harige realiteit bleek weerbarstig. • Verder
redactie  •  26 dec 2013
Haardagboek #4

Haardagboek #4

Haardagboek #4

Lichaamshaar. In november leek het de redactie van LOVER een goed plan als iedereen haar okselhaar liet staan, of misschien zelfs al het lichaamshaar. Gewoon een maandje, of twee, als een soort vriendelijke spin-off van Movember. Met een flinke dosis feministisch bewustzijn die elk redactielid van LOVER per definitie bezit zou dat geen probleem moeten zijn. Of toch wel? De harige realiteit bleek weerbarstig. • Verder
redactie  •  24 dec 2013
Haardagboek #3

Haardagboek #3

Haardagboek #3

Lichaamshaar. In november leek het de redactie van LOVER een goed plan als iedereen haar okselhaar liet staan, of misschien zelfs al het lichaamshaar. Gewoon een maandje, of twee, als een soort vriendelijke spin-off van Movember. Met een flinke dosis feministisch bewustzijn die elk redactielid van LOVER per definitie bezit zou dat geen probleem moeten zijn. Of toch wel? De harige realiteit bleek weerbarstig. • Verder
redactie  •  22 dec 2013
Haardagboek #2

Haardagboek #2

Haardagboek #2

Lichaamshaar. In november leek het de redactie van LOVER een goed plan als iedereen haar okselhaar liet staan, of misschien zelfs al het lichaamshaar. Gewoon een maandje, of twee, als een soort vriendelijke spin-off van Movember. Met een flinke dosis feministisch bewustzijn die elk redactielid van  • Verder
redactie  •  20 dec 2013
Haardagboek #1

Haardagboek #1

Haardagboek #1

Lichaamshaar. In november leek het de redactie van LOVER een goed plan als iedereen haar okselhaar liet staan, of misschien zelfs al het lichaamshaar. Gewoon een maandje, of twee, als een soort vriendelijke spin-off van Movember. Met een flinke dosis feministisch bewustzijn die elk redactielid van LOVER per definitie bezit zou dat geen probleem moeten zijn. Of toch wel? De harige realiteit bleek weerbarstig. • Verder
redactie  •  18 dec 2013
LOVER Kerstspecial: De Haardagboeken

LOVER Kerstspecial: De Haardagboeken

LOVER Kerstspecial: De Haardagboeken

‘To shave or not to shave?’ Dat was begin november de vraag op de LOVER-redactie. Het schijnt namelijk dat een meerderheid van Nederlandse vrouwen nog nooit al haar lichaamshaar heeft laten staan. Bijna alle leden van de LOVER-redactie moesten bekennen onder deze categorie te vallen. Een  • Verder
redactie  •  12 dec 2013

Uw reactie

Uw reactie

Hanna

donderdag 13 feb 2014 11:00

Ik vind het wel opvallend dat dit blijkbaar zo'n taboe is, juist voor feministen! Zeker wat het schaamhaar aangaat. Sinds ik gestopt ben met vrouwenglossy's lezen, is met die externe kritiek ook mijn zelfkritiek weggevallen. Waarom zou je iemand anders in godsnaam je lichaamshaar laten bepalen? Vooral je schaamhaar: niemand ziet het, en toch conformeer je je aan andermans norm. Bovendien is die norm ook vals: in de sportschool zie je vanzelf dat zeker de helft van de vrouwen haar schaamhaar (vaak min of meer getrimd) laat staan. Ik heb zo jaren in de veronderstelling geleefd dat beenhaar een schande was en dat iedereen er over zou vallen als je beenhaar had, of dat haar nu dik, zwarte en wollig is, of dun en blond. Tot bloedens toe heb ik mijn benen geëpileerd. Sinds anderhalf jaar laat ik mijn beenhaar 's zomers gewoon staan. Uitkomst: niemand ziet het. Zelfs mijn eigen vriend zag het pas toen ik hem er op attendeerde. Kleine zwarte haartjes zijn absoluut zichtbaar als je er op let, maar het punt is: niemand let er op! Lichaamshaar heeft niets te maken met feminisme, maar alles met onzekerheid en Mean Girls-gedrag. Mannen veroordelen ons niet, wij veroordelen onszelf. Die onzekerheid is irrationeel, en je vergiftigt je zelf alleen maar door die stomme glossy's te blijven lezen. Je houdt jezelf in een idiote houdgreep, door jezelf te conformeren aan normen die alleen bestaan in je eigen hoofd en die van andere onzekere vrouwen. Ik wil niemand veroordelen (waarom zou je iemand in godsnaam veroordelen om zoiets onzinnigs als haar?), maar er wel bewust van maken dat je wél een keuze hebt, en dat 'de maatschappij' helemaal niet bestaat. Zoek je eigen weg, met of zonder haar! :)

Anoniem

maandag 6 jan 2014 18:31

Bij deze dan een korte ervaringsschets. Ik herinner me nog heel goed dat ik tijdens de gymles klasgenootjes hoorde roddelen over het donkere beenhaar van mijn beste vriendin. Bang werd ik ervan en onzeker. Moest ik nu ook? Ik weet niet of dat het moment is dat ik begon met scheren. Wel dat mijn moeder me, toen het zover was, waarschuwde: zou je dat nou wel doen? Het is eigenlijk niet nodig met jouw lichte haren. En als je eenmaal begint veranderen je zachte haartjes in harde stoppels. Ik deed het toch, maar een aantal jaar verder, zo op mijn 17e, was het uit met mijn laatste vriendje en wist ik eigenlijk wel dat ik toch nooit aan maatschappelijke normen over vrouwelijkheid zou voldoen. Ik viel namelijk op vrouwen. En was feminist. En toch al niet populair. En in een groepje van alternatieve meiden. Dus ik scheerde niet of nauwelijks meer, knipte mijn haar kort en verfde het rood, en droeg stoere kleren die van mijn broers waren geweest. Tegenwoordig zie ik er niet meer zo lesbisch uit, ik vind het nu juist wel leuk om lang haar te hebben en qua kleding heb ik gewoon mijn eigen unieke, maar ook best saaie smaak. Maar mijn benen scheer ik nog steeds niet. En okselhaar is eigenlijk nooit echt begonnen te groeien, Toch heb ik ook wel makkelijk praten, want het is inderdaad heel licht en niet zo zichtbaar. Stiekem kom ik soms ook wel in de verleiding om wel te gaan scheren. Want soms vind ik het eigenlijk wel mooi, van die gladde bruine benen. Het is dat het zoveel werk is om het bij te houden...

manon

maandag 6 jan 2014 18:11

tof. het belangrijkste is het delen van ervaringen. dat is ethisch bewustzijn vergroten, en alleen dat kan ons helpen bij het ontwikkelen van een nomadische feministische ethiek waarin een eigen stem gehoord mag worden. niemand claimt in de dagboeken een waarheid te verkondigen, of zelfs een opinie te hebben. dat is heel knap en moedig. er is al genoeg hang naar waarheid en opinie. onze ervaringen zijn alles wat we hebben en het allerinteressants. daarom zijn dagboeken zo fijn om te lezen. mijn ervaring met het laten staan van mijn okselhaar is dat ik mezelf ermee distantieer. ik til mijn arm op, tijdens het dansen in een bar, en ik ben feminist. prima, dan is dat de selectie aan de poort en bespaar ik mezelf een hoop frustrerende en teleurstellende gesprekken. maar het is ook vermoeiend, want het maakt me wel veel zelfbewuster. en ik kan me goed voorstellen dat niet iedereen daar zin in heeft. en dat is prima. we zijn niet allemaal even strijdbaar. liefs aan alle moedige vrouwen met en zonder haar!