Wanneer ik met Buis Boone (32) spreek, valt meteen haar heldere, bedachtzame manier van praten op. Ze formuleert zorgvuldig, maar met een warmte die meteen voelbaar is. Ze is econometrist, gespecialiseerd in loonkloofonderzoeken, en verwacht binnenkort haar eerste kind. Daarnaast is ze voorzitter van patiëntenvereniging WEET, bestuurslid bij de Nederlandse Academie voor Eetstoornissen en lid van de stuurgroep K-EET, de landelijke ketenaanpak eetstoornissen. Voornamelijk op vrijwillige basis.Wat haar drijft, is een persoonlijke geschiedenis. “Ik kreeg zelf een eetstoornis op mijn negentiende,” vertelt ze. “Toen ik eindelijk openstond voor hulp, liep ik tegen muren op. Instellingen konden of wilden me niet helpen. Uiteindelijk moest ik naar het buitenland om zorg te krijgen. Ik kan daar heel lang over klagen, maar ik wilde liever iets dóén. Ik wil met professionals om tafel zitten en kijken: hoe kan het beter?”

Toen ik Kim online sprak op een rustige middag, voelde het meteen vertrouwd. Ze straalt iets uit dat je meteen raakt: ze is intelligent, stijlvol, zelfverzekerd en tegelijk mild, met een scherp oog voor de absurde regels van de maatschappij. Ze praat met de vanzelfsprekendheid van iemand die jarenlang heeft gevochten tegen een wereld die haar anders wilde maken, en met een blik die zegt: dit gaat mij niet klein krijgen.

Toen ik Jenny Klijnsmit sprak, online op een doordeweekse middag, was het alsof er een warme golf door het scherm kwam. Binnen vijf minuten had ze me hardop laten lachen met een scherpe grap over dieetgoeroes. Ze praat met een vanzelfsprekend soort zelfverzekerdheid, maar ook met mildheid en humor.

Er waait een sluwe gedaanteverwisseling door de samenleving. Iedereen lijkt dunner dan ooit: influencers, filmsterren, zelfs mijn buurvrouw is onherkenbaar slank, wanneer ik haar tegenkom in de lift. Alsof een onzichtbare parasiet zich in het vrouwenbrein heeft genesteld en vanuit daar stilletjes een gewapende missie van collectieve vermagering aanstuurt. 

Het recht om over je eigen lichaam te beslissen, vastgelegd in artikel 11 van de Grondwet en in de mensenrechten, zou in Nederland vanzelfsprekend moeten zijn. Zwangerschapsbeëindiging valt in Nederland echter nog altijd onder het strafrecht. Deze is alleen gedoogd in klinieken met een speciale vergunning en na een indringend gesprek met de zwangere.

Het was een ontroerende en stimulerende avond in Pakhuis de Zwijger, tijdens een samenkomst die in het teken stond van Jantine Jongebloeds nieuwe boek Over abortus. Naast deskundige sprekers namen ook vrouwen met persoonlijke ervaringen het woord om het publiek deelgenoot te maken van hun vaak complexe en kwetsbare getuigenissen. Soms nam een luchtige grap de brok in de keel weg, dan weer lieten de sprekers juist een lange stilte vallen om ruimte te geven aan verdriet, twijfels of opluchting. Eén vrouw vertelde hoe zij zichzelf altijd als een “oermoeder” had gezien, maar uiteindelijk tóch koos voor een abortus—en dat juist die keuze voor haar klopte. De verstrekkende complexiteit van abortus wordt ook door wetenschappers geobserveerd. Recent onderzoek laat zien dat besluitvorming rondom abortus vrijwel nooit louter een rationele afweging is, maar altijd een samenspel vormt van persoonlijke omstandigheden, maatschappelijke context, relationele dynamieken, morele afwegingen en uiteenlopende emoties zoals opluchting, twijfel, angst of verdriet.

In de afgelopen twee jaar is het aantal cis vrouwen dat hormoonmedicatie gebruikt tegen overgangsklachten in Nederland uitzonderlijk hard gestegen. In het afgelopen jaar alleen al steeg het percentage van vrouwen tussen de 40 en 60 jaar dat hormoonmedicatie gebruikt met 40%. De ervaringen hiermee en reacties hierop zijn hoofdzakelijk positief. Ze bestrijden heftige symptomen zoals depressieve klachten, brainfog en aanhoudende vermoeidheid. Met als positief gevolg dat vrouwen niet langer stilzwijgend hoeven te lijden of zelfs hobby’s of werkzaamheden moeten opgeven. In hoeverre dit daadwerkelijk een emancipatoire ontwikkeling is, valt echter nog te bezien. Met de steeds verder stijgende pensioenleeftijd ontstaat er voor werkgevers ook een groot belang bij het zo lang mogelijk behouden van de optimale vitaliteit (lees: productiviteit) van hun personeel.

Afgelopen week plaatste @demarkersonline op Instagram dat de mentale volksgezondheid onder druk staat. Werkenden vallen steeds vaker uit met burn-outklachten en bijna de helft van de volwassenen heeft ooit een psychische aandoening gehad. Volgens de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) leven we in een ‘hypernerveuze samenleving’ waarin iedereen verwacht wordt beter en sneller te presteren. Het advies: niet alleen focussen op individuele oplossingen, maar “de samenleving zelf tot rust brengen.”

Tijd is een van onze meest waardevolle bezittingen. Toch verliezen we er ongemerkt enorme hoeveelheden van aan iets wat zelden oplevert wat het belooft: de dieetcultuur. Uren, dagen en soms zelfs jaren verdwijnen in een eindeloze cyclus van tellen, wegen, compenseren en twijfelen. De hoeveelheid tijd die je hieraan besteedt lijkt misschien klein – een paar minuten hier, een kwartier daar – maar opgeteld is het enorm. Slechts vijf minuten per dag piekeren over eten of je lichaam komt neer op dertig uur per jaar. Dertig uur waarin je gedachten niet van jou zijn, maar van een systeem dat je influistert dat je anders, kleiner of beter moet zijn.In dit zesde deel van Mij krijg je niet klein kijken we naar iets waar we zelden bij stilstaan: de enorme hoeveelheid tijd die dieetcultuur ons ontneemt.

Diëten, de dieetcultuur en eetstoornissen worden vaak gezien als een ‘vrouwenzaak’. Maar de dieetcultuur raakt ons allemaal. In een samenleving die dunne lichamen als ideaal verheerlijkt, ervaren mensen van álle genders druk om aan onrealistische schoonheidsnormen te voldoen. Maar niet in gelijke mate. In het vijfde deel van mijn reeks “Mij krijg je niet klein” zoom ik in op de impact van dieetcultuur op mensen met verschillende genders.

Jannah zat jarenlang gevangen in een gewelddadige relatie met een profvoetballer. Nu zoekt ze de publiciteit. Enerzijds uit behoefte aan erkenning en zelfbescherming, anderzijds om de druk op justitie op te voeren. Maar vooral om vrouwen in vergelijkbare situaties een hart onder de riem te steken.

Het is al langer onderwerp van gesprek: genderongelijkheid in de medische sector. Een van de veel voorkomende ongelijkheden is natuurlijk anticonceptie; dit kan alleen door mensen met een baarmoeder gebruikt worden; vrouwen, non-binaire en trans mensen. Een groot gedeelte van de gebruikers is ontevreden over hun anticonceptie.